Red Amsterdam van de kortzichtigheid

Er is een beweging in Amsterdam van onverstandige en enigszins bekende mensen die tegen de Noord/Zuidlijn zijn.

Afgelopen week nog een flyer op de site van Thomas Schlijper. Schlijper is een fotograaf die leuke foto’s maakt van het centrum van Amsterdam. Voor de grootstedelijke ontwikkeling moeten we iets verder kijken.

More South than North!
picture by Wynand van Poortvliet

Zeker nu kunnen we het ons niet permitteren om dan €3.1 miljard weg te gooien. Amsterdam heeft dringend beter openbaar vervoer nodig om de verschillende stadsdelen en vooral het Amsterdam bínnen de ring met het Amsterdam búiten de ring te verbinden.

Tegen zijn is zó makkelijk. De partijen die tegen zijn, zijn de SP en enkele marginale politieke bewegingen. ‘Politici’ met een gebrek aan basale economische kennis (en een dosis gezond verstand). Voor hen hier een klein lesje.

Sunk Cost

De economische term Sunk cost gaat over wat je al hebt uitgegeven aan een project. Aangezien je dat geld niet terug kunt krijgen kun je het uitgegeven bedrag voor toekomstige beslissingen beter negeren.

Dit gaat niet blind op maar het is een handig concept om in het achterhoofd te houden. Zeker in grote projecten kan er op een gegeven moment niet meer gestopt worden door de sunk cost. Daar komen het Sunk Cost dilemma en de uitspraak ‘throwing good money after bad’ vandaan.

Er is dus geen kant en klaar kort antwoord op dit probleem. De afweging of je door moet gaan met het project moet uiteindelijk gemaakt op basis van de waarde van het uiteindelijke resultaat.

Wat zijn dus de totale kosten van stoppen?

  1. Afwikkelingskosten: afbetalen van bouwbedrijven, tunnels dichtstoppen, stations omkatten. Geen triviaal bedrag en over het precieze bedrag (‘de besparing’) is nog enige onenigheid. Dit zijn (ten onrechte) de enige kosten waar de discussie over gaat.
  2. Opportunity cost: Deze kosten zijn gelijk aan de waarde van het beste alternatief nl. de lijn afbouwen. De kosten van het niet hebben van een goede Noord-Zuidverbinding door de stad in tegenstelling tot wel. De kosten van het hebben van een suboptimaal openbaar vervoerssysteem en stedelijke ontwikkeling in tegenstelling tot wel. De kosten van al die mensen die de komende 50 jaar tijd verliezen en dingen niet kunnen doen omdat deze lijn er dan niet ligt in tegenstelling tot wel.
    Daar komt nog de vertraging bij van het herplannen van de hele stad en het in gang zetten van de alternatieven. Voordat dat allemaal goed en wel op de rails staat zijn we 5-10 jaar verder en dan had je de N/Z-lijn net zo goed af kunnen bouwen.
  3. Morele kosten: Zoals ik al zei: je maakt dat af waar je aan begint. Ik denk dat stoppen een grote weerslag heeft op het moreel van de stad. Het zal als een schaduw over elk volgend project hangen zó politici ooit nog aan dit soort grote projecten durven te beginnen.

De discussie moet zich richten op hoe groot je alle kosten schat. Ik schat de Afwikkelingskosten als verwaarloosbaar, de Opportunity cost als gigantisch en de Morele kosten als onverteerbaar. In de discussie gevoerd door de tegenstanders richt men zich op het beetje ongemak wat we nu in de stad hebben en de kosten die er de komende tien jaar nog te verwachten zijn.

Een partij oprichten en wat schreeuwen voor de verkiezingen kunnen heel veel mensen hebben we gezien. Vijftig jaar ver kijken, een visie formuleren en impopulaire beslissingen nemen is veel minder mensen gegeven.

Stemwijzers en verschillen tussen partijen, punt voor punt

Ik ben sinds een tijdje lid van D66 tot redelijke tevredenheid. Maar nu doe ik net de Stemwijzer voor de gemeente Amsterdam en daar komt het volgende uit:

StemWijzer Gemeente Amsterdam

Nu kloppen Stemwijzers nooit helemaal, maar ik heb toch redelijk wat verschillen met D66 in Amsterdam. Dat boeit me niet heel veel, want ik ben vooral geïnteresseerd in de landelijke politiek maar het heeft toch wel wat toelichting nodig.

Ik doe dit uit aardigheid met D66 en met het idee dat je juist naar je eigen partij kritisch moet zijn. Elke andere partij (ook GroenLinks) zou er veel bekaaider van afkomen.

Hier de verschillen:

5. De Parkeertarieven moeten omlaag.

Ik: Oneens
D66: Eens

Wat mij betreft mogen de parkeertarieven in Amsterdam geleidelijk opgehoogd wordt net zoals je een kikker in een pan kunt koken door geleidelijk de temperatuur omhoog te doen en mogen de vrijblijvende parkeerplaatsen langzamerhand teruggegeven worden aan de burgers van Amsterdam. Het is mijn mening dat het getuigt van enigszins beperkte verstandelijke vermogens als je je in Amsterdam voortbeweegt met de auto.

Het blijkt dus dat D66 nogal een partij is voor de autobelangen. Daar komen we zo nog eens op terug.

8. Het autovrije gebied in de binnenstad moet worden uitgebreid.

Ik: Eens
D66: Geen van beide

Zie vorig punt. Hoe minder auto’s in de stad hoe beter.

9. Vrouwen moeten apart van mannen kunnen inburgeren.

Ik: Oneens
D66: Geen van beide

Geen uitgesproken mening van D66 wel van mij. Als je al begint met segregatie en minderwaardigheid in de inburgeringscursus, waar blijf je dan? Als ze dan wegblijven, ze met zachte tot harde dwang toch naar de cursus halen.

11. Amsterdam moet veel meer topsport-evenementen binnenhalen.

Ik: Eens
D66: Oneens

Ik vind topsport vet. Wat mij betreft niet echt een breekpunt.

13. Om de veiligheid op straat te vergroten moet het cameratoezicht worden uitgebreid.

Ik: Oneens
D66: Geen van beide

Cameratoezicht op straat draagt er weinig aan bij de veiligheid te vergroten zeggen alle mensen die er verstand van hebben. En we hadden het al over het zwakke privacy-track record van D66, daar kun je deze dan weer bij optellen.

14. Een nieuwe verbinding met Almere door het IJmeer mag alleen in de vorm van een tunnel worden aangelegd.

Ik: Eens
D66: Geen van beide

Tunnels zijn cool. En als je dan wegen moet aanleggen waarom dan niet uit het zicht?

15. Amsterdam moet weer homohoofdstad van Europa worden.

Ik: Oneens
D66: Eens

Ik heb geen idee welke criteria hiervoor gehaald moeten worden en waarom de overheid zich hiermee zou moeten bemoeien.

16. Kraken mag als panden langer dan een jaar leegstaan

Ik: Eens
D66: Geen van beide

In de verziekte vastgoedmarkt moeten er dingen blijven om de macht van speculanten in te perken. Dat CDA/VVD allebei voor een kraakverbod zijn is al genoeg reden om er tegen te zijn.

17. De gemeente mag circussen met wilde dieren geen vergunning geven.

Ik: Oneens
D66: Eens

Diversiteit van amusement en ervaringen hoort wat mij betreft bij een grote stad. Ik ben er ook niet voor om Artis te sluiten.

18. Voor uitbreiding van fietspaden en speelplekken mogen parkeerplaatsen verdwijnen.

Ik: Eens
D66: Oneens

Onbegrijpelijk. D66 is gewoon een autopartij. Parkeerplaatsen in de stad zijn dode ruimte. Er is op veel plaatsen nauwelijks ruimte om je fiets neer te zetten en meer speelruimte in de stad is ook eenzijdig goed.

19. Vanaf 2010 moet alle nieuwbouw klimaatneutraal zijn, door goede isolatie, groene daken en zonnepanelen.

Ik: Oneens
D66: Geen van beide

Ik ben hier eigenlijk voor maar ik vind het dom om dingen verplicht te stellen waar je met een stevige (structurele, eenvoudige) subsidie hetzelfde effect zou kunnen bereiken.

22. De deelraad Centrum moet onmiddelijk worden opgeheven.

Ik: Geen van beide
D66: Oneens

Ik heb geen flauw idee welke bestuurlijk kwesties hier spelen. Het kan me eerlijk gezegd ook niet heel veel schelen.

23. Nieuwbouwprojecten moeten voor 30 procent uit goedkope huurwoningen bestaan.

Ik: Eens
D66: Oneens

Ik heb heel veel bezwaren op de stedelijk ontwikkeling zoals die in Amsterdam plaats vindt. Voor diversiteit in je buurt lijkt het me toch noodzakelijk dat er gemengd gebouwd wordt.

Op de Zuidas komen bijvoorbeeld series woontorens met alleen maar dure huizen waardoor je een yuppie-ghetto krijgt. Het resultaat is een gebied met een ontzettende schrale publieke ruimte.

29. De stadswacht moet onderdeel van de politie worden en daardoor meer bevoegdheden krijgen

Ik: Oneens
D66: Eens

Wat mij betreft is de stadswacht een werkverschaffingsproject met beperkt nut waar mensen al teveel bevoegdheden hebben. Ze blinken erin uit om fietsers terecht te wijzen maar op probleemlocaties en moeilijke tijden (‘s nachts) zijn ze nooit te vinden. Nog meer bevoegdheden is een slecht plan.

Update: En uit Kieskompas komen eerst een paar vage randpartijen bovenaan voor er een half zinnig resultaat uit rolt. Zoals Frank zegt inderdaad kansloos en nodig toe aan verbetering. Mochten de organisaties advies willen voor een statistisch beter resultaat en een gebruiksvriendelijkere site, kunnen ze altijd contact opnemen.

D66 Televisie

Afgelopen weekend was ik ook bij de nieuwjaarsborrel van D66 Amsterdam in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen die er aankomen. Ik heb toen samen met wat anderen wat video’s gemaakt van de verschillende lijsttrekkers, gemeenteraadsleden en andere belangrijke D66’ers (ook van Alexander Pechtold en Boris van der Ham) in de komende periode voor het D66 Amsterdam videokanaal.

Simpele middelen, een Kodak Zi8 met externe microfoon en one-takes zonder nabewerking. Videotechnisch is het dan ook niet geweldig, maar inhoudelijk is het resultaat (gezien de middelen) meer dan aardig.

Foursquare spelen op de radio

Afgelopen donderdag werd ik samen met de manager van Dwaze Zaken en de burgermeester geïnterviewd (Radio 1 link) voor Radio1 over Foursquare. Foursquare het mobiele spel, vrienden-vinder en sociale gids die we afgelopen jaar naar Amsterdam hebben gehaald en dat nu ook overal speelbaar is.

Leuk om het terug te horen van vrienden. Ik wist zelf niet wanneer het uitgezonden zou worden. Ik had wel een uur over toepassingen van internet in horeca en locatie gebaseerde diensten en spellen kunnen praten denk ik, maar als je maar een minuutje hebt dan sneuvelen er nogal wat leuke dingen bij de montage.

Hier nog even het belang van mobiele spellen. Dit soort mobiele toepassingen en spellen werkt om drie redenen (die elkaar versterken):

  • Meetbaar
    Foursquare —maar ook bijvoorbeeld de Nike Plus en Last.fm— maken handelingen (automatisch) meetbaar die dat daarvoor niet waren. Je koppelt een sensor of een software knop (check in!) aan een database en slaat alles op. Daar kun je dan statistisch interessante dingen aan afleiden en nog veel meer. Gegevens zijn goud.
  • Sociaal
    Door middel van internet en al bestaande sociale netwerken wordt het makkelijk om deze handelingen en de significante afgeleide resultaten (het beëindigen van een run, iemand van zijn mayor-troon stoten), te delen met vrienden. Hierdoor crëeer je sociaal relevante informatie en waarde.
    De journaalverslaggever vroeg al het standaard bagatelliserende: “Wat heb je eraan? Is het niet suf, treurig, exhibitionisme?” Het standaard antwoord daarop is dat deze handelingen voor bepaalde zenders en ontvangers een sociale waarde vertegenwoordigen en dat dat alleen al het de moeite waard maakt. Daarnaast zijn deze handelingen feitelijk niet heel veel anders dan sociale communicatie die al bestond maar omdat dit digitaal wordt overgebracht zijn de kwaliteiten van schaal, snelheid e.d. anders.
  • Mobiel
    Het meetbaar maken van de handelingen en het sociaal kunnen sturen en ontvangen van berichten vindt meer en meer mobiel plaats. Mobiel is dan niet alleen meer via de mobiele telefoon maar ook via andere apparaten of ingebouwde sensoren in de omgeving.
    Hierdoor is alles ook toegankelijk als je niet thuis achter de computer zit. Dat is makkelijker dan je hardloop rondje op te moeten schrijven en het achteraf thuis te moeten invoeren of veel te laat horen dat iemand in een bepaald café was. Maar belangrijker nog, het koppelt een fysieke context aan een digitale interactie waardoor het geheel beter blijft hangen bij de gebruiker.

Dat past niet in twee minuten radio.

Het gebrek aan kaizen in het openbaar vervoer

Ik schreef hier al eerder dat de ov-chipkaart kut is. Het is nog steeds kut.

Trage poortjes

Hier moet ik even een filmpje van schieten om het voelbaar te maken. Er staan tijdens de spits rijen voor de poortjes. Op station Amstel blokkeren groepen mensen de roltrappen boven op de perrons omdat ze daar in- en uitchecken (wat niet de bedoeling is). En de poortjes zijn gewoonweg niet snel genoeg.

Je kunt niet op spits-snelheid door een poortje heen lopen. Als ik dan probeer om het poortje open te beuken krijg ik een grote bek van de beveiliging die natuurlijk ook niet beter weet.

Woud van poortjes

Laatst kwam ik met de trein aan op Amstel en wilde toen overstappen op de metro. Inderhaast kon ik niet de juiste terminal vinden of lukte het chippen niet. Gevolg is dat ik bij het uitchecken bij de metro vervolgens €4 kwijt was.

In- en uitchecken bij het overstappen is een ronduit achterlijk ontwerpfalen en legt de complexiteit bij de gebruiker. Een gigantische no-no in user centered design. Verbeterscenario: je checkt op één plek in en ergens anders uit en het systeem berekent zelf de goedkoopste route tussen die twee punten en brengt dat in rekening.

Een automatisch betalingssysteem moet minder werk opleveren voor eindgebruikers, niet meer.

Forest of Terminals

GVB-formulier

Nu wil ik die €4 terugclaimen bij de GVB (meer uit principe dan wat dan ook). Nu is het al bizar dat dat bij de GVB moet en niet bij de centrale betalingsafhandelaar: de ov-chipkaart.

Bij het GVB moet je een PDF-formulier downloaden, uitprinten en terugsturen. Als je ze opbelt, willen ze je wel een formulier met antwoordenvelop toesturen.

De transactie waar het om gaat kan ik op ov-chipkaart.nl nog steeds niet zien. Daarvoor kreeg ik van GVB het nummer van TLS 0900-0980 zodat ik met hen kon bellen over de website. Die website is zó slecht, dat het goed zou zijn als iedereen dat nummer belde over de website. Misschien dat ze er dan iets aan doen.

Kaizen

Het is niet erg dat dit allemaal niet perfect is gelukt in de eerste poging. Het is een complex proces en de eerste versie is redelijk goed gelukt. Het systeem heeft geen grootschalige outages gehad, en saldo opladen en reizen met de ov-chipkaart werkt.

Het is wel erg dat de ontwikkeling nu compleet gestagneerd is en er niet geluisterd wordt naar gebruikerswensen. Er was een forum waarop mensen hun ideeën, wensen en bezwaren kwijt konden, maar de terugkoppeling daar was bijzonder slecht en het is nu ook opgeheven.

Het neerzetten van een ov-chipkaart is het begin, daarna begint een continu proces van kaizen, van het verbeteren van de dienstverlening, en het beter aanpassen aan de gebruikerswensen. Dat is de enige manier om een gebruiksvriendelijk systeem te krijgen en te houden en dat is toch wat we willen?

UX Book Club Amsterdam #1

Tuesday, December 8th, we had the first issue of the UX Book Club Amsterdam chapter.

Dirk Geurs and myself along with Bart Schoenmakers had seen the runaway international success of UX Book Clubs and wondered why there wasn’t an Amsterdam edition yet. I visited the Zuid-Holland edition organized by Jeroen van Geel when I was still living in Delft and that was definitely a lot of fun.

Because it’s an open source initiative, having this itch means you get to scratch it yourself. So we got cracking. We rounded up some interest (thanks Peter Boersma), made a page on the wiki and one on LinkedIn (Join the LinkedIn Group if you want to participate!) and got it underway.

One hurdle (or maybe I should call it an advantage) is that because none of us can provide a location, we need somebody in the book club to sponsor every event. This is some extra work but it also adds some variety to every event. Also, if you want to participate and your office has room to spare to have 10-15 people talk about a book for an hour or two, get in touch!

The event

The first event was graciously hosted by Stijn Nieuwendijk from valsplat. An awesome user research (very important!) firm based in Amsterdam.

The first book the group chose to read was “The Back of the Napkin” by Dan Roam about clarifying ideas and solving problems using simple drawing and visual methods.

There was food (though we shouldn’t count on this in the future):
Food!

There was discussion:
Book Club Discussion

And there were back of the napkin sketches, this one depicting the UX Book Club process:
UX Book Club Flow

The discussion was too wide spread and far to summarize coherently, but I think I can try a one paragraph version:

The main concensus was that The Back of the Napkin was not a complicated but still quite a good book with some simple methods to use drawing and visual problem solving in a business context. For UX practitioners who are already well versed with visual methods, drawing and dealing with large amounts of information, the techniques laid out in the book may be overly familiar. I still thought it was nice to have everything laid out in a coherent framework. All in all an interesting book, but more suited for our non-visual colleagues.

Looking forward

The event being a success we are now looking forward to the next one. It’s not a very difficult event to organize (though it is a lot more work than you would suspect) but having one under the belt can only make the next one easier and better. We now already have a venue for the next event (to be announced shortly) and will be starting the book choice.

For the book choice we are still looking for a method that will ensure enough interest so that the people voting for the final book will also be present for the event.

So stay tuned, watch the LinkedIn group and I hope to see you at a future UX Book Club.

Noord-Zuid-Lijn hard doorzetten

Veel geluiden over de NZ-lijn de laatste tijd: “besluit aanleg Noord-Zuidlijn was verkeerd”. Azijnpissers die op elke fout in het proces zeiken, mensen die twijfelen aan het nut van de operatie. Er is zelfs serieus overwogen om ermee te stoppen door bijv. een nieuwe politieke partij.

Wat mij betreft moet de NZ-lijn er komen en nog tien door de hele Randstad heen. Bereikbaarheid is essentieel en die paar verzakte huizen zijn geen ramp, de stad is wel meer veranderd gedurende de afgelopen honderd jaar.

De mensen die voor het stoppen zijn getuigen van een onbeschrijfelijke lafheid die ik niet kan toestaan in mijn stad. Nu stoppen zou heel Amsterdam opzadelen met een collectief trauma voor de komende 50 jaar.

Er is nog wel meer over te zeggen en natuurlijk moet het proces beter aangepakt worden, maar er zijn zoveel mensen tegen alle verandering dat ik me als tegenwicht genoodzaakt zie vóór elke verandering te zijn (tweet).

OV-chipkaart: kansen voor verbetering

Ik ben eenduidig voor de ov-chipkaart. De cognitieve moeite die het bespaart bij het reizen in het openbaar vervoer (temminste als je simpele routes gebruikt en niet overstapt op de trein) is geweldig.

Maar er zijn toch nog wel genoeg irritaties. Dus ik ben voor de ov-chipkaart maar ik ben zeker ook voor een betere ov-chipkaart dan dat we nu hebben. In de implementatie hebben de ontwerpers van het systeem de bal grof laten vallen.

Brenno de Winter somt mijn irritaties en meer netjes op in dit artikel op Webwereld, met als belangrijkste:

24. De vervoerder staat centraal
Het hele systeem lijkt er vooral zo gemaakt dat het de vervoerders het leven makkelijker maakt en de reizigers maar ten dele, en soms geheel niet. De vervoerder krijgt ‘eerlijker’ betaald voor zijn geleverde diensten. Overal waar problemen ontstaan, wordt de hete aardappel naar de reiziger geschoven. Niet de klant, maar de leverancier is koning. (Webwereld)

Er heeft geen enkel inclusief, toegankelijk, gebruikersgericht ontwerp plaats gevonden (of als het dat heeft gedaan, zijn de resultaten bijzonder mager ).

Voor wie werken die vervoerders nu eigenlijk?

Fake subway of Amsterdam

Like I said yesterday, I added support for the Amsterdam subway to fakesubwayapis and fakesubwayapis-data. My forks: gae-fakesubwayapis and gae-fakesubwayapis-data.

I hope Aaron includes this code sometime soon.

Further support including all the other transit modalities, GPS coordinates and routes should follow but no idea yet when I’ll find the time.

Thanks Kilian for the indispensable git-advice.

And Kars noticed that there’s a flurry of activity around the digital city these weeks in the Netherlands. Tonight Visible Cities in De Verdieping, Urban Screens this Friday at the same and Terrains Vagues next week at Tumult in Utrecht.

Update: And my code and data are now in the mainline and browsable at the application.